بذر پونه کوهی

بذر پونه بوته‌های رونده‌ای تولید کرده که برای رشد نیاز به آفتاب مستقیم دارند. کاشت بذر این سبزیجات بصورت مستقیم در بهار و تابستان انجام می‌گیرد. این سبزی معطر در درمان سرماخوردگی و آنفولانزا، درد مفاصل، تقویت قلب، تقویت اعصاب و … مؤثر است و دارای کلسیم، ویتامین A و B و C می‌باشد.

بذر پونه را می‌توان از جمله شناخته شده‌ترین انواع بذر سبزیجات دانست. بوی معطر پونه به قدری مشام انگیز است که تا ساعت‌ها پس از بوییدن آن، عطر آن از مشام انسان خارج نمی‌شود. البته این تنها سود و فایده این بذر نیست. پونه یکی از پراستفاده‌ترین انواع سبزی در آشپزی و طعم دارد کردن نوشیدنی‌ها و غذاهای مختلف است. رگ و ریشه این سبزی به خانواده نعناع برمی‌گردد. شهرت اصلی این خانواده برای طعم دار کردن غذا و نوشیدنی‌ها است؛ اما مصارف دارویی آنها را نیز نمی‌توان کتمان نمود. در صنایع مختلفی مانند آشپزی، شیرینی پزی، طب سنتی، داروسازی، آرایشی و بهداشتی و حتی عطرسازی از عصاره پونه و سایر اعضای خانواده نعناع استفاده می‌شود.

پونه طعم بسیار تندی دارد. در زبان لاتین بذر پونه به Pennyroyal معروف بوده و در زبان محلی برخی نقاط ایران به آن یارپیز نیز گفته می‌شود. هر چند این سبزی در بسیاری از نقاط ایران و جهان مانند مازندران و گیلان به صورت خودرو می‌روید، اما امکان کاشت و پرورش بذر این گیاه به صورت مستقیم و غیرمستقیم نیز وجود دارد و علاقه‌مندان می‌توانند به راحتی آن را در خانه کشت کنند. در تابستان‌های گیلان و مازندران اگر به لب نهرها و جوی‌های روان سر بزنید، ساقه راست شده و گل‌های بنفش یا صورتی بذر پونه را مشاهده خواهید کرد. کشت این بذر به صورت چند ساله انجام شده و بومی اروپا، آفریقا و خاورمیانه محسوب می‌شود.

خواص دارویی و خطرات مصرفی

بذر پونه یکی از پراستفاده‌ترین انواع بذر سبزیجات برای استفاده در مصارف دارویی و درمانی است. از آن برای درمان ناراحتی‌های معده، درمان سرماخوردگی و آنفولانزا، تقویت اعصاب و درمان تشنج، تسکین دردهای ناشی از تنگی نفس، تقویت قلب، منظم کردن عادات ماهانه در زنان، درمان کردم کدو، تسکین دهنده درد مفاصل بیماران نقرسی، درمان چین و چروک پوست، درمان بلغم و بسیاری دیگر از درمان‌ها استفاده می‌شود. این سبزی حاوی مقادیر زیادی ویتامین A، B و C و کلسیم است. از چنین مواردی در این سبزی برای تقویت سیستم ایمنی بدن و تقویت لثه‌ها نیز استفاده می‌گردد.

البته از مصرف پونه در زمان بارداری و شیردهی باید اجتناب نمود. پولگون نام ماده سمی است که در پونه موجود بوده و استفاده بی‌رویه از آن می‌تواند خطراتی برای سلامتی افراد به دنبال داشته باشد.